بسم الله الرحمن الرحیم

“آشتی ملی” یا “وحدت ملی”

رئیس جمهوری تاجیکستان وحدت ملی را وسیله اصلی در راه رشد و توسعه کشور خوانده و خواستار تهیه کنسپسیون (نقشه راه) وحدت ملی شد.

امامعلی رحمان شام یکشنبه ۲۶ ژوئن، ضمن سخنرانی در مراسم تجلیل از روز وحدت ملی در “نوروزگاه” شهر دوشنبه، مردم تاجیکستان، به خصوص، از جوانان که حدود ۵۰ در صد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند، دعوت کرد که "تحمل ‌پذیر بوده و پایبند خرافات مذهبی نباشند و علمهای (علوم) معاصر را آموزند (فرا گیرند)."

بیشتر کارشناسان نیز به این نظرند که تا حال تاجیکستان به وحدت ملی نرسیده و برای دستیابی به این هدف باید چند مانع بخصوص، محل‌گرایی از میان برده شود.


به اعتقاد کارشناسان، پراکندگی و فقدان ایده یگانه ملی در اوایل دهه ۱۹۹۰ منجر به بروز جنگ داخلی در تاجیکستان شد.

عبدالغنی محمدعظیم اف، کارشناس مسائل سیاسی گفت که پس از امضای موافقتنامه صلح تاجیکان در ماه ژوئن سال ۱۹۹۷ تاجیکستان به وحدت ملی دست یافت، اما تا به حال شرایط برای رسیدن به وحدت واقعی ملی در این کشور فراهم نشده است.

آقای محمدعظیم اف گفت که هنوز برای بسیاری از تاجیکان تنها زادگاه وطن محسوب شده، و خود را ساکن مناطق دیگر این کشور تصور کرده نمی‌توانند.

او تأکید کرد تا زمانی که یک ساکن یک شهر یا ناحیه تاجیکستان مثل حصار و اسفره یا کولاب و مرغاب را همچون وطن خود احساس نکند، این کشور به وحدت واقعی دست نخواهد یافت.

ستار تورسون، نویسنده سرشناس تاجیک، نیز محل‌گرایی را از موانع اصلی در راه رسیدن به وحدت ملی خوانده و گفت که مقامات تاجیکستان این نکته را درک کرده و برای حل این مشکل تدابیر مشخص می‌‌اندیشند.

آقای تورسون محلگرایی را از موانع اصلی در راه رسیدن به وحدت ملی خواند

آقای تورسون برگزاری مراسم تجلیل از روز وحدت در مناطق مختلف تاجیکستان را از جمله چنین تدابیر ارزیابی کرد، “تا به این وسیله اتحاد مردم بیشتر شود.”

او گفت: “برای رسیدن به وحدت واقعی باید به هر شخص دانشمند، صرف نظر از کدام منطقه موافق توانش کاری دهند، تا برای رشد ملت کاری کرده تواند. به همه باید به یک چشم نگرند. در خانقاه وحدت باید دیگر ذکر مخالفت پیدا نشود.”

ولی سیار بیک اف، کارشناس تاجیک، فقر و مخالفتها در افکار مذهبی را نیز از جمله تهدیدها به وحدت ملی در تاجیکستان عنوان کرد.

به گفته آقای سیار بیک اف در سالهای اخیر گروه کوچکی در جامعه تاجیکستان صاحب مال و ملک فراوانی شده، اما بخش اصلی جمعیت این کشور در فقر به سر می‌برند که “این نابرابری در جامعه ممکن است به مخالفتها سبب شده و به وحدت ملی ضربه زند.”

همچنین، او به مخالفتها میان نظام دنیوی و افکار دینی در تاجیکستان اشاره‌کرده و گفت که دولت تاجیکستان و احزاب سیاسی باید راههای حل این مشکل را پیدا کنند. زیرا ۹۸ در صد جمعیت تاجیکستان مسلمان بوده، حقوق و منافع آنها باید پایمال نگردد.

کارشناسان هشدار دادند، اگر تاجیکستان به وحدت واقعی ملی دست یافته نتواند، ممکن است در این کشور حوادث نامطلوب دهه ۱۹۹۰ تکرار شود.

روز “آشتی ملی” یا “وحدت ملی”

رحمت‌الله‌ زائیراف، رهبر حزب سوسیال-دموکرات تاجیکستان معتقد است که روز ۲۷ ژوئن روز “آشتی ملی” است، زیرا در آن روز دولت تاجیکستان و اتحاد مخالفان تاجیک با هم صلح و آشتی کردند.

آقای سیاربیک اف گفت، فقر و مخالفتها در افکار مذهبی نیز می‌تواند به وحدت ملی در تاجیکستان تهدید کند

به گفته آقای زائیراف، “از زمان امضای موافقتنامه صلح تاجیکان در سال ۱۹۹۷ تا سال ۲۰۰۲ تاجیکستان به سمت وحدت ملی حرکت کرده است، اما بعداً توافقات در کمیسیون آشتی ملی به دست آمده اجرا نشدند و نمایندگان مخالفان از ساختارهای دولتی اخراج گردیدند.”

به اعتقاد او، حالا “جشن "وحدت ملی" غالبیت یک طرف، طرف دولت بوده و این وحدت از روی محل، منطقه و ایدئولوژی ارزیابی می‌شود.”

ضمناً، حزب سوسیال-دموکرات تاجیکستان، حزب مخالف دولت این کشور در ظرف ۸ سال اخیر به مراسم تجلیل از روز وحدت ملی دعوت نمی‌شود.

هر چند به گفته مسئولان این حزب، آنها از منافع دولت و مردم تاجیکستان حمایت می‌کنند.

در همین حال، سیدعمر حسینی، معاون رهبر حزب نهضت اسلامی و نماینده پارلمان تاجیکستان پیشنهاد روز “آشتی ملی” نامگذاری شدن روز “وحدت ملی”را غیر قابل قبول خواند.

خانم حسین اوا گفت که در زمان جنگ داخلی او با اهل خانواده‌اش به کشور همسایه ازبکستان پناه برده است

به گفته آقای حسینی، “به هنگام “آشتی ملی” باید جانبهای آشتی تأکید شود که این یک نوع قسمت کردن مردم تاجیکستان خواهد بود.”

او گفت: “در سالهای اول جشن وحدت ملی مقامات تاجیکستان از اتحاد مخالفان به عنوان جانب دیگر صلح یادآوری می‌کردند. حالا این نکته تأکید نمی‌شود و ما از این موضع مقامات پشتیبانی می‌کنیم. زیرا این جداکنی به آینده ملت ضرر می‌آرد.”

رحمان: “شکر صلح و وحدت کنید!”

رئیس جمهوری تاجیکستان در مراسم جشن وحدت ملی در نورزگاه همچنین از مردم این کشور دعوت کرد که شکرگزار صلح، آرامش و وحدت ملی باشند و در رشد اقتصاد کشور سهم فعال بگیرند.

خبرنگار ما در گفتگو با تعدادی از شرکت کنندگان در این مراسم می گوید که بخش اصلی مصاحبان در جشنگاه “نوروزگاه” شهر دوشنبه از استقرار صلح و ثبات در تاجیکستان شکرگزاری کردند.

صدرالدین سفراف، یک ساکن بازنشسته شهر دوشنبه گفت که با وجود مشکلات فراوان اقتصادی فعلی او نمی‌خواهد روزهای دهشتبار دوران جنگ داخلی در تاجیکستان تکرار شود.

به گفته آقای سفراو، در سالهای ۱۹۹۲-۱۹۹۳ در شهر دوشنبه گرسنگی حکمفرما بود و او در نزد کارخانه نان برای خریداری نان ماشینی شبها را صبح کرده است.

مولوده حسیناوا، یک ساکن ازبک تبار شهر دوشنبه گفت که در آغاز جنگ داخلی در تاجیکستان در سال ۱۹۹۲ او پنج سال داشته و با اهل خانواده‌اش به کشور همسایه ازبکستان پناه برده است.

خانم حسیناوا گفت در آن سالها پس از یک سال دوری از خانواده‌اش به تاجیکستان برگشته و او در نزدیک بازار “سخاوت” شهر دوشنبه شاهد کشتار بوده است.

او از وضعیت فعلی شکرگزاری کرده و گفت که در دوران ناآرامیها حتی روزانه به خیابان و بازارهای شهر دوشنبه رفتن خطرناک بود.

صدرالدین سفراف به صلح و ثبات در تاجیکستان شکرگزاری می‌کند

محمد‌الله سعیداف، محاسب گفت که وضعیت فعلی تاجیکستان را نمی‌توان با شرایط دشوار دهه ۱۹۹۰ مقایسه‌کرد. زیرا در دوران جنگ داخلی وسایل نقلیه مسافربر پایتخت تقریباً از فعالیت بازمانده و ساکنان برای رفتن به کار فرصت زیاد را صرف می‌کردند.

در همین حال، عده ای از مصاحبان که از افشای نامشان خودداری کردند، از وضعیت دشوار اقتصادی، بیکاری و افزایش منظم قیمتهای مواد غذایی شکایت کرده و گفتند که این وضع می‌تواند تعداد نارضاها را در کشور افزایش داده و در نهایت، به تشنج اوضاع در جامعع تاجیکستان منجر شود.

عدّه ای دیگر، برگزاری چنین تدابیر باشکوه و پُرمخاریج را در شرایط دشوار اقتصادی یک امر نالازم خوانده و گفتند، خوب می‌بود این مبالغ برای کمک به خانواده‌های فقیر که تعدادشان همه‌ساله افزایش می‌یابد، مصرف شود.

ضمناً، در میدان “نوروزگاه” شهر دوشنبه با شرکت سرایندگان سرشناس، گروههای هنری مردمی، شاگردان مدارس و دانشجویان و سربازان برنامه‌های رنگین تئاتری و کنسرت برگزار شد که حدود ۲ ساعت ادامه‌ داشت.

روز دوشنبه ۲۷ ژوئن نیز در شهر دوشنبه و شهر و نواحی تاجیکستان با شرکت هنرمندان تدابیر جشنی برگزار شد.

موافقتنامه صلح تاجیکان روز ۲۷ ژوئن سال ۱۹۹۷ در شهر مسکو روسیه میان دولت تاجیکستان و اتحاد مخالفان دولت این کشور امضا شده و بد این ترتیب، به جنگ داخلی ۵ ساله پایان داده بود.

طبق اطلاع منابع غیررسمی در جریان جنگ داخلی در تاجیکستان بیش از ۵۰ هزار نفر کُشته و حدود ۱ میلیون نفر پناهنده شده بودند

منبع:سایت بی بی سی فارسی