بسم الله الرحمن الرحیم

فرهنگ تفسیری زبان تاجیکی

چاپ فرهنگ تفسیری زبان تاجیکی که مرکب از شش جلد تهیه و برای چاپ ارسال شده بود، متوقف شده است.

اکبر تورسان، رئیس پژوهشگاه زبان و ادبیات، خاورشناسی و میراث خطی به نام ابوعبدالله رودکی فرهنگستان علوم تاجیکستان، از متوقف شدن چاپ این کتاب را به رعایت نشدن معیارهای فرهنگ‌نگاری به هنگام تهیه این لغت‌نامه مربوط خواند.

رئیس پژوهشگاه زبان و ادبیات تاجیک، خاورشناسی و میراث خطی به نام ابوعبدالله رودکی گفت که این پژوهشگاه در صدد است در همکاری با دانشمندان پژوهشگاهها، دانشگاهها و دیگر نهادهای زیربط فرهنگ مکمل تفسیری زبان تاجیکی را تهیه و چاپ کند.

به گفته آقای تورسان، در کنار اشتباهات فراوان املایی در تهیه فرهنگی که از چاپ نگاه داشته شد، در این اثر به طور لازم از آثار علمی، تاریخی و ادبی کلاسیک و معاصر تاجیک استفاده نشده است.


او گفت، هنوز به هنگام چاپ فرهنگ دوجلده تفسیری زبان تاجیکی در سال ۲۰۰۸ مقرراتی که در فرهنگستان علوم در مورد طبع و نشر آثار علمی جاری است، رعایت نشده و دست نویس این فرهنگ در بخش لغت‌نگاری پژوهشگاه و شورای عالمان پژوهشگاه بررسی نشده است.

افزون بر این، بدون توصیه شورای دانشمدان فرهنگستان علوم این لغت‌نامه نه در چاپخانه فرهنگستان بلکه در انتشرات دیگر منتشر شده‌است.

ضمناً، این فرهنگ دوجلدی در سال ۲۰۰۸ به افتخار ۱۱۵۰ سالگی رودکی و جشن استقلال تاجیکستان توسط گروهی از لغت‌شناسان پژوهشگاه زبان و ادبیات به نام رودکی فرهنگستان علوم با رهبری سیف‌الدّین نظرزاده، رئیس این پژوهشگاه و با مشارکت زبان‌شناسان احمدجان سنگین اف، سعید کریم اف و میرزاحسین سلطان تهیه شده بود.

این فرهنگ بیش از ۸۰ هزار واژه و عباره و ترکیبهای زبان تاجیکی را گرد هم آورده و در پایان جلد دوم فهرست واژه‌های عربی‌اساس تاجیکی را با الفبای عربی ضمیمه کرده است. این کتب در ایران با الفبای فارسی نیز منتشر شده‌اند.

 

آقای تورسان گفت، چاپ فرهنگ تفسیری زبان تاجیکی که مرکب از شش جلد است، متوقف شده است

اما پس از چاپ این کتاب به دلیل وجود اشتباهات زیاد املایی و نواقص دیگر از سوی برخی از دانشمندان و صاحب‌نظران در مطبوعات مورد انتقاد شدید قرار گرفته بود.

از جمله برخی از دانشمندان "به دلیل شتابکاری مؤلفان" به این که فرهنگ تفسیری تهی از نمونه‌های اشعار و آثار نثری برای واژهای و عبارات بوده است، اشاره‌کردند.

اما در فرهنگ تفسیری زبان تاجیکی که در سال ۱۹۶۷ در دو جلد منتشر شده بود، برای هر کلمه و عباره از آثار کلاسیک ادبیات فارسی و تاجیکی نمونه‌ها آورده شده بود.

اکبر تورسان گفت که پژوهشگاه زبان و ادبیات تاجیک خود فرهنگ مکمل زبان تاجیکی را تهیه خواهد کرد: "باید این کار از جانب طبقه دانشمندان، خواه در فرهنگستان علوم، خواه در دانشگاهها نظارت شود. زیرا این یک کتاب مهم روی میزی بوده و به آن از دانشجو تا رئیس جمهوری استفاده می‌کنند."

در همین حال دوکتور دادخدا سیمودّیناو، رئیس کمیته زبان و اصطلاحات تاجیکستان، از چاپ باز نگاه داشتن شش جلد فرهنگ تفسیریی را که از سویی فرهنگستان علوم تأیید چاپ نگرفته‌است را پشتیبانی کرد. وی گفت که دانشمندان کمیته زبان و اصطلاحات در تهیه فرهنگ تفسیری جدید شرکت خواهند کرد.

به گفته اکبر تورسان قرار است در جریان تهیه فرهنگ جدید تفسیری زبان تاجیکی با دانشمندان ایران و افغانستان نیز همکاری شود تا این که این کتاب به نیازهای کلیه فارسی‌زبانان منطقه جوابگو باشد.

آقای تورسان گفت این طرح در چهارچوب سندهای همکاریهای علمی و فرهنگی که میان این سه کشور امضا شده‌اند، اجرا خواهد شد.

منبع: سایت بی بی سی فارسی(22/11/2011)