بسم الله الرحمن الرحیم

حاجت خانه

همه افراد بشر از نظر نیازمندی به هم شبیه هستند و این نیازمندی مبنای مطالعات و بررسی های عمیق و گسترده ای در باره انسان بوده است و تئوریهایی چند در مورد نیاز انسانها و دسته بندی و سلسله مراتب این نیازها شکل گرفته است.

یکی از قابلیت های مهم و اساسی انسانها هم جذب است و شاید به علت همین قابلیت جذب و جذابیت انسانها بوده است که انسان را موجودی اجتماعی دانسته اند! همه انسانها علاوه بر قوه جذب، دافعه هم دارندو این قوه هم همچون قوه جذب در برخی کم ودر برخی زیاد تراست ....


جدای از جذب و دفع روحی و روانی ، انسانها برای استمرار حیات و بهره گیری از استعدادها و توانمندیهای خود نیازمند جذب انرژی هم هستند و این جذب معمولاً از طریق خوردن و آشامیدن صورت می گیرد. این جذب افراد را درگیر نیازدفع می کند و از آنجا که انسان موجودی اجتماعی و اخلاقی است همچون دیگر حیوانات نمی تواد با این نیاز خود کنار بیاید و برای رفع این نیاز در طول تاریخ تدابیری اندیشیده است.

درایران مکان رفع این نیاز را توالت ، دست به آب و مستراح می گویند.چون باید پارسی را پاس داشت از توالت می گذریم . اما واژه دست به آب ضمن آنکه نام مکانی است توضیح دهنده بخشی از کاری که در این مکان هم صورت می گیرد می باشد ( دست به آب شدن و شستشوی موضع با آب). واژه مستراح هم واژه با مسمایی است چون با رفتن به این مکان و تخلیه خود از مواد زائد که ایجاد ناراحتی می کنند راحت شده و چند لحظه ای را در تنهایی استراحت می کنیم و تامل! ضمن اینکه اگر مزاجمان سالم باشد پس از خروج از مستراح ، راحت شده و آماده جذب مجدد می گردیم.

در تاجیکستان به این محل و مکان حاجت خانه می گویند . این هم واژه ای با مسما است چون یکی از حاجتهای اصلی و روزمره همه انسانها همین دفع است . و وای اگر دفعی نباشد و یا محل و شرایط مناسبی برای دفع نیابی.

یکی از مشکلات جدی برای ایرانیانی که به تاجیکستان و شهر دوشنبه می آیند همین قضای حاجت است . حاجت خانه های عمومی در دوشنبه پایتخت این کشور و چند شهر دیگر که بررسی شده است بسیار کم است و اگر در پارک و یا فضای عمومی دیگر نمونه ای از آن را پیداکنی بسیار کثیف و بدون آب است و نمی شود دست را به آب رساند!

اگر از چند نمونه حاجت خانه های عمومی در مرکز دوشنبه همچون پارک اپرا باله که با پرداخت 50 درم(120 تومان) تکه دستمال کاغذی بازیافت شده ظاهراً از مقواهای بازیافتی دریافت می کنی وکمی قابل تحمل هستند بگذریم دیگر حاجت خانه های عمومی به معنای واقعی عمومی هستند . یعنی به صورت همزمان چند نفر در کنار یکدیگر قضای حاجت می کنند آنهم در مکانی که توصیف آن پسندیده نیست.

در قریب به اتفاق ساختمانهای مسکونی و اداری و آموزشی  دوشنبه ، حاجتخانه ها از نوع فرنگی است و هیچ گونه امکانی هم برای دست به آب شدن ندارند و به همین دلیل فضای این توالت ها به ویژه مراکز عمومی کثیف و بد بو است . متاسفانه در ساختمانهای جدید و یا بازسازی ساختمانهای قدیمی هم معمولاً اگر چه فضای حاجت خانه ها شکیل شده اند اما مشکل دسترسی به آب کماکان باقی است.

به هر حال توصیه می شود اگر برای قضای حاجت عادت خاص داشته و به جز دست به آب شدن مشکلتان حل نمی گردد برای سفر به تاجیکستان تجدید نظر کرده و یا حداقل این چند مکان را به خاطر بسپارید.

1-   رایزنی فرهنگی ج.ا.ا

2-   رستوران مروه

3-   جامع حنفی

از آنجا که این سه مکان در خیابان رودکی شهر دوشنبه هستند اگر مکان دیگری در دیگر خیابانها یا شهرها را کشف کردم اطلاع رسانی خواهم کرد . ممنون خواهم شد که دیگر گرفتاران هم معلومات خود را در این زمینه به اشتراک گزارده و سرمایه گزاران هم با تسریع در محاسبه سود و زیان، برای رفع این نیاز اقدام نمایند.