بسم الله الرحمن الرحیم

فسادزدگی

تاجیکستان در سال جاری در فهرست سازمان شفافیت بین‌المللی در زمینه فسادزدگی با ۲.۳ امتیاز جایگاه ۱۵۲ را کسب کرده است. این جایگاه در مقایسه ‌با سال گذشته دو رده بالاتر است. در فهرست سال جاری تعداد کشورهای مورد پژوهش این سازمان چهار عدد افزایش یافته است.

این در حالیست که در سال ۲۰۰۹ تاجیکستان در فهرست شفافیت بین‌المللی در میان ۱۷۸ کشور جهان جایگاه ۱۵۴را کسب کرده بود.طبق این فهرست، کشورهای زلاند نو، دانمارک و فنلاند پایینترین میزان فساد را دارند و سومالی، کوره شمالی از فسادزدترین ممالک جهان محسوب می‌شوند.

جماهیر شوروی سابق عمدتا در میان کشورهای بیشتر فسادزده قرار دارند. به عنوان مثال، جایگاه روسیه در این فهرست در مقایسه‌با سال گذشته بهتر شده، ولی با این وجود تنها تا رده ۱۴۳ بالا رفته است. قرقیزستان در جایگاه ۱۶۴، ازبکستان و ترکمنستان در رده ۱۷۷ جای گرفته‌اند. جایگاه آذربایجان، بلاروس، مولداوی و ارمنستان در فهرست شفافیت بین‌المللی بهتر از کشورهای همسایه تاجیکستان می‌باشد. ولی در مجموع، مؤلفان این فهرست گفته‌اند که فساد در تمام جهان توسعه می‌یابد. به اعتقاد مرتبان فهرست، بیشتر کشورهای جهان به حفظ ساکنان خود در برابر اثرات فساد قادر نیستند.

شفافیت بین‌المللی همچنین هشدار داده است که اعتراضات گسترده مردم در کشورهای مختلف از جمله در کشورهای پیشرفته بازگویی آن است که میزان فساد در این کشورها نیز بالا رفته است. ضمناً، جایگاه آمریکا در فهرست سال جاری در مقایسه‌با سال گذشته دو رده پایین رفته و این کشور در موقعیت ۲۴ قرار گرفته است.

شفافیت بین‌المللی همه‌ساله فهرست خود را بر پای تحلیل های کارشناسان محلی و خارجی تهیه می‌کند. تاجیکستان در ده سال اخیر پیوسته یکی از جایگاههای اخیر این فهرست را کسب می‌کند. هرچند دولت تاجیکستان پیوسته از تلاش های خود برای مقابله با فساد سخن می‌گوید، ولی نتایج پژوهش ها حاکی از آن است که فساد در تاجیکستان همچنان در حال توسعه است.

سهراب شریف‌اف، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک تاجیکستان، می‌گوید که اخیراً این نهاد تحقیقات جدیدی در این زمینه انجام داده است که ۹ دسامبر معرفی خواهد شد. طبق نتایج اولیه آن، حدود ۸۰ درصد جمعیت تاجیکستان در "عملیات مربوط به فساد" دست دارند. به اعتقاد وی، فساد در تمام بخشهای زندگی مردم تاجیکستان "ریشه رانده و خطر جدی برای امنیت کشور ایجاد کرده است." آقای شریف‌اف می‌گوید که در بخش آموزش و پرورش، تندرستی و پلیس داخله تاجیکستان میلیاردها سامانی مورد عمل های فسادآمیز قرار گرفته‌اند. به اعتقاد این تحلیلگر تاجیک، "جامعه تاجیکستان به فسادکاری عادت کرده است."

دکتر حاجی‌محمد عمراف، اقتصاددان، نیز بر این نظر است که در اکثر موارد مردم پرداخت رشوه را یک امر معمولی می‌دانند، زیرا تنها از این راه مشکلات ساکنان آسان می‌شود. به اعتقاد آقای عمراف، بدون اصلاحات جدی کادری در نهادهای بلندپایه دولتی و تغییر مکانیسمهای فعالیت نهادهای دولتی مبارزه با فساد در تاجیکستان مؤثر نخواهد بود. ضمناً، چنین نظراتی نیز وجود دارد که آژانس مبارزه با فساد در تاجیکستان که یک نهاد وابسته به ریاست جمهوریست، خود مرتکب "معاملات فسادآمیز" می‌گردد.

فتّاح سعیداف، رئیس این آژانس، پیوسته چنین ادعاها را تکذیب کرده و آماری را از نتایج فعالیتهای "باثمر" کارمندان این آژانس معرفی می‌کند. ولی طبق قانون جدید، قرار است در سال آینده در تاجیکستان دیوان محاسبات تأسیس شود که بخشی از صلاحیتهای آژانس مبارزه با فساد به این نهاد وا‌گذار خواهد شد.

منبع: سایت بی بی سی فارسی(2/12/2011)