بسم الله الرحمن الرحیم

خواهر خواندگی تبریز و خجند

مردادماه سال جاری دو شهر خجند و تبریز خواهر خوانده شدند، دلیل منطقی برای اینکارهم اینکه حداقل دوسفیر ایران در تاجیکستان تبریزی بوده اندو طبیعی است که  اگر سفیر ایران در تاجیکستان رشتی بود حتماً این خواهر خواندگی بین مثلاً رشت ایران و رشت تاجیکستان برقرار می شد یا اگر سفیر اصفهانی می بود صیغه خواهر خواندگی برای اصفهان و خجند خوانده می شد.

در این زمینه گزارشی را بخوانید از هفته نامه ساقی(http://www.saaghiweekly.com)

علی اصغر شعردوست سفیر ایران در تاجیکستان در مراسم اختتامیه هفته فرهنگی تبریز درآن جمهوری مطالبی بیان کرده است که در جای خود قابل تامل  است. وی  که در دوره ششم در لیست ائتلافی اصلاح طلبان به عنوان  نماینده مردم تبریز به مجلس شورای اسلامی راه یافته بود   ، در سخنرانی خود شهر تبریز را دارای  قدمت سه هزار ساله توصیف کرده و در  بخش دیگر سخنانش  نیز گفته است

«در طول این چند روز نام تبریز ورد زبان مردم این دیار هم زبان ، هم فرهنگ و هم مذهب بود » !در حالیکه اظهارات سفیر تبریزی جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان در هر دو مورد دارای اشتباه می باشد که بنا به اینکه  وی  علاوه بر مسوولیت نمایندگی دولت  در آن جمهوری  قاعدتاً پیشبرد اهداف خواهر خواندگی بین شهر « تبریز و خجند » را نیز عهده دار خواهد بود جا دارد  اطلاعات تاریخی  و فرهنگی خود را از  شهر تبریز دقیق و عمیق تر کند.

اول اینکه تحقیقات و کاوش های باستان شناسی و آثار  به دست آمده  از حفاری های اطراف «گوی مسجد »تبریز  حداقل  قدمت تمدن این شهر  را 3500 سال  برآورد می کند وگمانه زنی های باستان شناسی احتمال وجود  تمدنی  با قدمتی  بیشتر  را نیز تقویت می کند و لذا انتظار می رود سفیر تبریزی الاصل جمهوری  اسلامی ایران در  تاجیکستان که فعالیت های سیاسی و اجتماعی خود را واجدصبغه  فرهنگی وانمود می کند  از تخفیف 500 ساله ی  تمدن شهر تاریخی تبریز  اجتناب ورزد. چرا که امروز ملت های  جهان برای  افزودن حتی  یک دهه بر سابقه ی مدنی  خود به هر بهانه ای تمسک   می کند.

در مورد بخش دیگر سخنان وی نیز این تذکر وارداست که برخلاف اظهارات ایشان دو شهر « خجند و تبریز»  که مراتب و تشریفات خواهر خواندگی آنان به هر طریق انجام گرفته است  دارای  زبان  مشترک نیستند و همانگونه که در مناسبتهای پیش از این نیز  ذکر شده است زبان مردم  شهر  خجند « فارسی » بوده  وبا زبان « ترکی » مردم تبریز یکسان نیست.

آقای شعر دوست  باید متوجه این مسئله باشد که بحث  خواهر  خواندگی  دو شهر  مطرح است نه دو کشور  و بنابراین  باید ویژگی  ها ی دو شهر  با هم مقایسه شود.

از نظر « هم مذهب » بودن نیز اگر چه اکثریت مردمان دو شهر خواهر خوانده مسلمان محسوب می شوند اما تفاوت  های زیادی در اعتقادات و فرایض دین «سنی و شیعه » وجود دارد که موجب  افتراق و اختلاف فرعیات مذهبی است. از لحاظ  فرهنگی نیز  در  مفهوم  آداب  و سنت های اجتماعی  تشابهات زیادی  بین مردم دو شهر خجند  و تبریز  مشاهده نمی شود. به نظر می رسد  محکم ترین  علقه  بین شهرهای  خجند و تبریز برای  ایجاد  خواهر خواندگی دوشهر، وجود  مقبره کمال خجندی در شهر تبریز بوده باشد و گرنه عوامل  دیگر مثل زبان و مذهب و فرهنگ چندان شباهت هایی بین دو شهر نشان نمی دهد.