بسم الله الرحمن الرحیم

چهل و چهار چشمه

در جنوب تاجیکستان ، نزدیکی تلاقی سرحد سه کشور تاجیکستان، ازبکستان و افغانستان که ازجمله گرمترین نقاط تاجیکستان بوده وعمدتاً ازبک نشین است، بعد از عبور ازشهر توز(توس) و پشت سر گذاشتن مناطق سرسبز، باغها و مزارع زیبا، به وادی خشکی وارد می شویم که در میانه آن مجموعه زیبای"چهل و چهار چشمه" قرار دارد.

این منطقه تفریحی، زیارتی مصفا که از شهر دوشنبه  پایتخت تاجیکستان حدود یکصدو هشتاد  کیلومتر فاصله دارد، همه روزه به ویژه در دو فصل بهار و "تیرما" (پاییز) پذیرای جمع زیادی از میهمانان است که به امید شفا و گذراندن اوقاتی خوش و کمی "دم گیری"(استراحت) به آنجا می آیند.

مردم تاجیکستان در موردچگونگی شکل گیری این مجموعه و تاریخ آن روایت های متعدد و متنوعی را نقل می نمایند و باورهای زیادی دارند.

افسانه های مردمی در باره خود چهل وچهار چشمه ای که از پایه یک تپه جوشیده و کول (دریاچه) قشنگی را شکل داده، درختان تنومند، خشکه درختان غلتیده در آب و همچنین ماهیها ومارهای درون این کول  بسیار است که نقل آنها مجال دیگری را می طلبد. اما باور عمومی این است  که آب این چشمه ها خاصیت درمانی داشته و ماهیها و مارهای شناور در این کول مملو از آب زلال و صاف نیز مقدس بوده و خوردن و آسیب رساندن به آنها باعث مرگ خواهدشد.

ضمن اینکه نگاه کردن به آنها آرامش بخش بوده و خوراندن نان به آنها باعث رفع گرفتاری و مشکلات می گردد. از همین روی در گوشه گوشه این کول زنان و کودکانی دیده می شوند که درحال ریزه کردن نان و ریختن آن برای ماهیها هستند.

میهمانان علاوه بر استفاده  از آب این چشمه ها به نیت شفا از آن برای خود و بستگانشان آب گرفته و می برند.  بسیاری براین باورند که شستن صورت با این آب باعث قوت دید چشم و رفع مشکلات بینایی می گردد.

برخی از مردم هم نیت کرده، دست در آب برده تعدادی سنگ ریزه بیرون آورده و آن را می شمارند و براین باورند که اگر تعداد سنگریزه ها طاق باشد آرزویشان برآورده نشده و اگر تعداد سنگ ریزه ها جفت باشد مراد و حاجتشان برآورده خواهد شد.

در بلندای تپه مشرف به چهل و چهار چشمه و مزار بزرگ جنب آن زیارتگاهی وجود دارد که در درون آن گور طویلی (حدود شش متر) قرار دارد که مردم برای زیارت آن هم می آیند.

در ورودی این مزار نیز بر روی سکویی تعدادی چاله تعبیه شده که درون آنها نیز سنگریزه وجود دارد و حاجتمندان پس از نیت از درون این چاله ها مشتی سنگ ریزه بر داشته و با شمردن آن از برآورده شدن یا نشدن حاجت یا مراد خود مطلع می گردند.

در دامنه این تپه نیز عاشق و معشوق های دلدار به امید وصل نام خود را باسنگریزه ها نوشته و امید دارند که به برکت این مکان مقدس مرادشان برآورده شده و به وصال هم برسند.

پیشنهاد می کنم دوستان ایرانی تا هوا گرم نشده است روزی را به دیدن این مجموعه اختصاص داده چند نفری باهم ماشینی را کرایه نموده صبح زود از مسیر دوشنبه ،قرقان تپه حرکت کرده پس از دیدن دشت های وسیع و زیبای لاله و تاک زارها از شهر قبادیان و قلعه میر و موزه این شهر دیدن کرده آنگاه پس از عبور از شهر توز (توس) به چهل و چهار چشمه رفته ناهاری را در زیر درختان سربفلک کشیده آنجا

میل کرده از مجموعه بازدید کرده تنی به آب زده و پس از دم گیری در مسیر بازگشت مدرسه و مزار خواجه مشهد

را هم دیده و برای شب خود را به دوشنبه برسانند. البته اگر فرصت داشته باشند می توانند شبی را هم در هتل شهر توز یا شهر قبادیان سپری نمایند. هتل نسبتاً تمیز و مرتب با قیمتی مناسب.

سفر خوشی را برایتان آرزو دارم.