بسم الله الرحمن الرحیم

شاه خاموش

کولاب یکی از نواحی استان ختلان تاجیکستان است که بسیاری از شخصیت‌های اسلامی در آن آرمیده‌اند. یکی از این شخصیت‌ها " میرسید حسن شاه خاموش" است که مقبره وی در20 کیلومتری جنوب کولاب قرار دارد.

هنگامی که از کولاب به سمت استان "بدخشان" حرکت می‌کنید، پس از طی حدود 20 کیلومتر در ناحیه "مومن آباد"، مزار میرسیدحسن ملقب به شاه خاموش قرار گرفته است.

در داخل بقعه شش مزار دیده می‌شود که البته هیچ مشخصه و نامی روی مزارها نیست، فقط روی یکی از مزارها، پارچه رنگینی قرار گرفته که به شاه خاموش متعلق است.

مزارهای اصلی در واقع، پایین‌تر از سطح زمین  قرار گرفته و جلو ورودی بقعه، دریچه‌ای چوبی قرار دارد که با چند پله به سمت مزارها راه دارد.

در نزدیکی این مزار، مسجد قدیمی وجود دارد که سقف آن از چوب ساخته شده است، چوب‌های به کار رفته در این مسجد قدمت بسیاری دارند که روی این چوب‌ها، جملاتی به خط فارسی نوشته شده که نشان از سازنده آن دارد.

اکنون در روزهای جمعه در شبستان این مسجد، نمازگزاران برای اقامه نماز جمعه گردهم می‌آیند و جمعیت زیادی برای شرکت در این آیین اسلامی جمع می‌شوند.

به گفته‌ یکی از نمازگزاران: در زمان شوروی، با دین و مذهب مخالفت صورت می‌گرفت به همین دلیل از این مسجد به عنوان انبار استفاده می‌کردند.

مجموع مساحت شبستان، مسجد و مقبره این مکان تاریخی، حدود یک هزارو 200 متر مربع و مساحت مسجد این مجموعه 32 متر مربع است.

دانشمندان و تاریخ نگاران، مسجد کنونی شاه خاموش را یادگاری از آثار معماری بازسازی شده در 2 قرن پیش می‌دانند که در دوران اتحاد شوروی سابق، چندین بار بسته و مجدداً افتتاح شده است.

مردم روستاهای "لنگر "، "خوجه علی شاه " و "سنگ دره " که در حوالی این مسجد قرار دارد، خود را از نوادگان شاه خاموش می‌دانند.

بنا به گفته " حاتم عصازاده"، مسئول آثار خانه‌های باستانی کولاب "میرسید حسن"، یکی از عرفای اصفهانی است که در این شهر متولد شده و 200 سال قبل از "میرسید علی همدانی" به تاجیکستان سفر می‌کند و از ناحیه " بدخشان" به مومن آباد می‌آید و در آنجا با " میرسید جلال الدین گلدسته" شخصیت برجسته و عارف آن دوره، همنشین می‌شود و سپس به روستای " لنگر" (در 20 کیلومتری جنوب کولاب) آمده و به ادامه حیات می‌پردازد.

عصازاده تصریح کرد: دلیل به کولاب آمدن " میرسید علی همدانی" بین محققان جامعه شناس، اختلاف نظر وجود ندارد، اکثرا بر این عقیده هستند که ایشان با هدف زیارت به خدمت حسن شاه خاموش رسید.

این محقق تاجیک افزود: همچنین برخی معتقدند که میرسید حسن شاه خاموش با دعوت " خواجه علی شاه ولی" به این سرزمین سفر کرده است. آنان بیان می‌کنند که سپس خواجه علی شاه ولی، دخترش را به عقد میرسید حسن شاه خاموش درآورده و او را مورد تفقد قرار می‌دهد.

منبع: http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910325000042