بسم الله الرحمن الرحیم

دعا

فرهنگ تاجیکان در طول هفتاد سال سیطره کمونیسم به گونه ای کوک شد که با فرهنگ مردم روسیه و سایر جماهیر شوروی ساز و هماهنگ گردد.کارگزاران فرهنگی نظام کمونیستی هم در یک جریان سازی فرهنگی نغزی و تنجی ای را در این پاره از ایران کهن و کلان، ساری و جاری ساختند که تاجیکان به حداقل داشته ها قانع بوده و به جای تلاش برای در اختیار گرفتن زمام امور و بهره برداری از منابع سرشار و غنی خود،  توجهشان به عیش و شادی بیش از حد معطوف گردد.

از دیگر سو از آنجا که در نظام کمونی، تاجیکان به جبر روزگار تحت سیطره روسها رفته و به تجربه دریافته بودند که منابع آنها و ثمره تلاششان سلطه گر را فربه می نماید، سعیشان بر این بود به گونه ای شانه ازکارخالی کرده، به طریقی تن به کار نداده و تلاشی برای مهارت آموزی هم نداشته باشند. خلاصه اینکه به مرور فرار از کار و میل به تنجی و سازی جزئی از فرهنگ این مردم گردید.

پس از استقلال و به ویژه پس از پایان جنگ شهروندی که تاجیکستان می بایست عقب افتادگیهای دوره سیطره کمونیست و خرابیهای دوره جنگ شهروندی را جبران کنند، این روحیه تنجی و شادی طلبی مفرط، پرهیز از کارهای سخت و نداشتن تخصص و مهارتهای لازم، فعالیت های سازندگی را کند ساخته و این کشور را محتاج نیروهای کاری ساخت. به گونه ای که امروزه در پایتخت تاجیکستان و برخی دیگر از نواحی بعضاً شاهدیم جاهای کاری را که نیازمند مهارت چندانی هم نیست، ختایی ها و اتباع بعضی از کشورهای دیگر پر کرده اند.  

این مردم اگر چه در عرصه کاری بنا به دلایل متعدد از جمله موارد ذکر شده حرکتشان کند است اما از آنجاکه باور به مدد الهی و استعانت از رب باریتعالی  در آنها قوی بوده و داشته هایشان را نه از حرکت که از برکت دعا می دانند، به دعا و اثر آن اعتقاد بسیار داشته و تقریباً هیچ عملی را بدون دعا شروع نکرده و بدون دعا به پایان نمی رسانند. دعایشان نیز آشکار و همراه با حرکاتی است که دیگران متوجه دعا کردن آنها می شوند. اصلی و رایج ترین دعای آنها، دعای به هنگام آغاز و پایان خوردن و نوشیدن وآغاز و پایان هرکار دیگر است.برایم جالب بود که در چند نوبت شاهد بودم که چند تاجیک به هنگام خوردن شراب هم ابتدا دعا کرده و سپس پیاله شرابشان را سرکشیده و پس از نوشیدن شراب هم احتمالاً خدای را بر این توفیق و فرصت سپاسگزاری کرده و با بالا بردن دستها و الله اکبر گفتن بر بزرگی خدای متعال گواهی داده اند.