بسم الله الرحمن الرحیم

 بدخشان در هفته گذشته

رئیس جمهوری تاجیکستان برای بررسی وضع امنیتی در بدخشان با هیئت کابینه این کشور جلسه‌ای اضطراری برپا کرده است . در این باره شام روز چهارشنبه ۲۵ ژوئیه(4/5/1391) تلویزیون دولتی تاجیکستان خبر داد. طبق این خبر، در این جلسه شیرخان سلیم‌زاده، دادستان کل، محمد امین محمد امین اف، وزیر کار و تأمین اجتماعی و محمدشاه هلال اف، رئیس فرهنگستان علوم تاجیکستان، در باره وضع امنیتی در شهر خاروغ، گزارش داده‌اند

امامعلی رحمان، رئیس جمهور، در جلسه هیئت دولت از مردم بدخشان، بویژه افراد بانفوذ محلی، دعوت کرده است که در انجام عملیات برای بازداشت افراد به گفته او "جنایت پیشه" و مجازات آنها با نیروهای دولتی همکاری کنند. در جلسه همچنین تأکید شده است که گروههای مسلح جنایی باید اسلحه خود را سپارند و در نزد قانون جواب گویند.

سایت ریاست جمهوری می‌نویسد: "هم از راهبران مقامات مسئول دولتی و هم مردم بدخشان، قبل از همه شخصیتهای صاحب‌نفوذ این منطقه بلندکوه، طلب کرده شد که برای برقرار نمودن فضای امن و ثبات و باوری بین همدیگر جهد و تلاش نموده، در پیشگیری از جنایت و جنایتکاری و اعمال خودسرانه غیرقانونی گروهها و نفران جنایت پیشه فعال باشند.

پیشتر گزارش شد که آقای رحمان وضع امنیتی در بدخشان را در گفتگوی تلفنی با حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان، نیز بررسی و در مورد اقدامات مشترَک برای "جلوگیری از اعمال تروریستی" در مرزهای دو کشور توافق کرده است. به نوشته سایت ریاست جمهوری تاجیکستان، آقای کرزی وعده کرده که به مناطق مرزی، بویژه منطقه هم‌مرز خاروغ، نیروی اضافی نظامی و مرزبانی خواهد فرستاد، هرچند جانب افغانستان این خبر را تأیید نکرده است.

در همین حال، رئیس سازمان امنیت و همکاری در اروپا، با پخش یک بیانیه از درگیری‌های خشونتبار در مرکز استان بدخشان، که بیش از ۴۰ کُشته و دهها زخمی برجا گذاشت، اظهار نگرانی عمیق کرده است. امون گلمور، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه ایرلاند که ریاست دوره‌ای سازمان امنیبت و همکاری ارو‍ پا را به عهده دارد، طرفهای درگیر در بدخشان را به خویشتنداری دعوت کرده است. وی می‌گوید: "بروز خشونت که دهها کُشته داد، مایه نگرانی جدیست و من از تلفات جانی عمیقا متأسفم. من بویژه از گزارشها در باره تلفات غیرنظامیان مأیوسم و از جانبها دعوت می‌کنم که خویشتنداری به خرج دهند." آقای گلمور همچنین نگرانی خود را در مورد امنیت کارمندان سازمانهای بین‌المللی که در استان بدخشان کار و فعالیت می‌کنند، ابراز داشته است . پیشتر گزارش شد که وزارت خارجه روسیه نیز با صدور بیانیه ای در باره وضع امنیتی در بدخشان ابراز نگرانی کرده و طرفهای درگیر را به خویشتنداری و رعایت حقوق شهروندان دعوت کرده است.

مقامات تاجیکستان گفته‌اند در عملیات نیروهای امنیتی و پلیس علیه افراد مسلح به گفته آنها "جنایت پیشه" که روز سه‌شنبه‌ شروع شد، ۴۲ نفر، از جمله ۱۲ نیروی دولتی و ۳۰ شورشی کُشته شده‌اند.دولت می‌گوید در این عملیات از جمله افراد غیرنظامی کسی آسیب ندیده است، ولی منابع محلی می‌گویند دهها نفر از ساکنان شهر خاروغ که به گروههای درگیر هیچ ارتباطی ندارند، در درگیریهای روز سه‌شنبه‌ کُشته شده‌اند.

مقامات تاجیکستان در چارچوب عملیات نظامی در بدخشان همه گونه ارتباط با این منطقه کوهستانی را قطع کرده‌اند و این امر موجب پخش خبرهای ضد و نقیض در باره تلفات درگیری، بویژه در میان غیرنظامیان، شده است

عملیات گسترده نیروهای دولتی در خاروغ پس از قتل عبدالله‌ نظراف، رئیس بخش امنیت در استان بدخشان که روز شنبه گذشته در یک مناقشه با افرادی نامعلوم کُشته شد، صورت می‌گیرد. مقامات افراد وابسته به طالب ایامبیک اف، از فرماندهان بانفوذ محلی در زمان جنگ داخلی را که تا به حال مسئولیت اداره مرزبانی در منطقه اشکاشیم را به عهده داشت، در قتل این مقام ارشد امنیتی مظنون دانسته‌اند. اما خود آقای ایامبیک اف این خبر را تکذیب کرده است. ضمناً، از زمان آغاز درگیریها در خاروغ تا به حال، محل بود و باش آقای ایامبیک اف معلوم نیست. برخی منابع از فرار او به افغانستان خبر داده‌اند، ولی این خبر رسماً تأیید نشده است.

صبح روز پنج‌شنبه‌ ۲۶ ژوئیه، پنج نفر از گردشگرانی (توریستانی) که چهار روز قبل به بدخشان رفته بودند، به شهر دوشنبه بازگردانده شده‌اند.

صوفی و دیو، دو گردشگر فرانسوی، می‌گویند که قرار بود در بدخشان یک هفته‌ تفریح کنند. ولی طوری که دیو می‌گوید: "ما به بدخشان رفتیم و روز ۲۴ ژوئیه در شهر خاروغ در هتل گیر کردیم. ما نتوانستیم از هتل بیرون برویم. زیرا در شهر درگیری بود و ما صدای شلیک گلوله و انفجارها را می‌شنیدیم." به گفته صوفی، دوست دختر دیو، مسئولان هتل و افرادی که در آن جا قرار داشتند از امنیت آنها مراقبت می‌کردند. وی افزود: "صبح که راه افتادیم، آن چه دیدیم ستون دود انفجار در یک منطقه کوهستانی شهر بود و در کنار پول اساسی که دو سمت شهر را به هم می‌پیوندند، یک تانک از کار افتاده و ساختمانی فروریخته را دیدیم."

دیو در تقویت سخنان دوست دخترش گفت: "ما همچنین دیدیم که برخی از مردم در نزد خانه‌های خود سنگرهایی از درخت و سنگ ساخته‌اند. و همچنین کارمند هتل به ما گفت که به خاطر امنیت خانواده‌اش را از شهر بیرون برده است."

یکی دیگر از گردشگران بازگشته از بدخشان که شهروند آلمان بود، می‌گوید که در آغاز، زمانی که صدای شلیک گلوله و موشکها را شنید، گمان کرده است که گروه طالبان به بدخشان حمله کرده است. ولی وی افزود که بعداً به وی اطلاع دادند که نیروهای دولتی عملیات پاکسازی در بدخشان را انجام می‌دهند. این جهانگردان از آن اظهار تأسف کرده‌اند که نتوانستند سفر کامل خود به بدخشان را انجام دهند. از آنها پرسیدیم آیا امکان بازگشت دوباره آنان به این منطقه بعد از قطع ناآرامیها وجود دارد؟ آنها در پاسخ گفتند: "ببینیم، چه می‌شود."

اما چنین به نظر می‌رسد که با توجه به بیمی که این گردشگران در این روزها در بدخشان به آن روبرو شدند، احتمال بازگشت دوباره آنها به این منطقه بعید است.

با توجه به طبیعت بکر و کوههای بلند، در سالهای اخیر بدخشان به یکی از جاذبه ها برای گردشگران خارجی تبدیل شده و همه‌ساله شمار زیادی از اتباع اروپایی و آمریکایی و سایر کشورها به این استان سفر می‌کنند.

بدخشان منطقه‌ای کوهستانی بوده و با بیش از دویست هزار جمعیت از فقیرترین مناطق تاجیکستان محسوب می‌شود. این ولایت در زمان جنگ داخلی پنج‌ساله در سالهای ۹۷-۱۹۹۲ در تاجیکستان از پایگاههای اصلی مخالفان محسوب می‌شد.

به گزارش خبرگزاری "Asia-plus"، آتش‌بس از طرف نیروهای دولتی تا پایان امروز، پنج‌شنبه‌ ۲۶ ژوئیه، تمدید شده است و مذاکره با پیکارجویان ادامه‌ دارد.

عملیات نیروهای دولتی در شهر خاروغ به دنبال کُشته شدن عبدالله‌ نظراف، رئیس اداره امنیت ملی تاجیکستان در بدخشان، روز ۲۴ ژوئیه آغاز شد. ژنرال نظراف، روز شنبه ۲۱ ژوئیه در یک مناقشه در نزدیکی شهر خاروغ کُشته شد. طبق اطلاع غیررسمی، بامداد ساعت ۰۳:۰۰ به وقت محلی روز چهارشنبه ۲۵ ژوئیه، از شهر دوشنبه سه کامیون حامل مأموران امنیتی روانه ولایت بدخشان شده‌اند.

هر گونه ارتباط با ولایت بدخشان از ۲۴ ژوئیه همچنان مسدود بوده و بی بی سی امکان تأیید مستقل گزارشها را ندارد. این در حالیست که روز قبل رئیس جمهوری تاجیکستان در جلسه اضطراری دولت تاجیکستان وضع امنیتی در بدخشان را بررسی کرده و از مردم این استان، بویژه افراد بانفوذ محلی، دعوت کرده است که در انجام عملیات برای بازداشت افراد به گفته او "جنایت پیشه" و مجازات آنها با نیروهای دولتی همکاری کنند.

همچنین پرزیدنت رحمان، صبح ۲۵ ژوئیه دستور آتش‌بس یا قطع عملیات در شهر خاروغ، مرکز استان بدخشان را داد.

در این باره قادر قاسم، استاندار بدخشان، در جمع شماری از مردم تظاهرکننده در میدان مرکزی شهر خاروغ، روز ۲۵ ژانویه اطلاع داده است.

کمیته دولتی امنیت ملی و وزارت کشور تاجیکستان از ارائه هر گونه اطلاع در باره وضعیت بدخشان پس از درگیری روز سه‌شنبه‌، از جمله اعلام آتش‌بس یا قطع عملیات در شهر خاروغ، خودداری می‌کند.اما مسئولان این نهادها، اعلام کرده‌اند که در عملیات ۲۴ ژوئیه در شهر خاروغ، ۳۰ نفر از افراد مسلح مخالف دولت کُشته و ۴۰ نفر دیگر بازداشت شده‌اند.

منبع گزارش:

http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/07/120726_